Koploper
06-2022

Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg (ZPO): onderzoekend leren in Zeeland

Thema's

Beperken uitstroom Leven lang ontwikkelen

Branches

Ouderenzorg

Bij de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg (ZPO) krijgen studenten vanaf dag één onderwijs in de praktijk. Het doel van de zorgorganisaties is om instroom voor de ouderenzorg te bevorderen. Lees hier over de basis van het initiatief en hoe dit is doorontwikkeld.

Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg

Met elkaar investeren in de professionals van de toekomst. Dat is het uitgangspunt van de samenwerking van de Zeeuwse zorgorganisaties Allévo, Ter Weel, SVRZ, WVO Zorg, Zorgstroom en ZorgSaam en opleidingsorganisaties Scalda en HZ. Met als doel een praktijkgerichte en toekomstbestendige opleiding te maken, gericht op een leven lang leren.

Visie

De opleidingsvisie is gebaseerd op onderzoekend en praktijkgericht leren. De praktijk is leidend voor het onderwijs. “Iedere student is met zijn eigen leerpad bezig. Dat vraagt zelfstandigheid van studenten en flexibiliteit in begeleiden door de docenten en begeleiders”, zegt projectleider en organisatiecoach Anjali Geensen. Deze flexibiliteit is in de hele opleiding terug te zien. En dat motiveert studenten. De opleiding duurt 3 jaar. Studenten kunnen makkelijk versnellen. Als studenten afgestudeerd zijn, zijn ze direct inzetbaar. Zo leidt deze aanpak tot een betere aansluiting tussen opleiding en werkveld en tot minder (studie-)uitval.

In de onderstaande video wordt de Zeeuwse Praktijkroute Ouderenzorg uitgelegd:

Onderzoekend leren

De ZPO is in 2017 van start gegaan met de opleiding VZ-IG en MZ-bol en bbl op niveau 3. Later is daar niveau 4 bijgekomen. Omdat het curriculum veel zelfstandigheid vraagt, is er besloten de opleiding niet voor niveau 2 te ontwikkelen.

Er is een nieuw curriculum ontwikkeld op basis van het onderwijsconcept onderzoekend leren. Deze is voor de ZPO ontwikkeld door een co-creatie van Scalda, Hogeschool Zeeland (HZ), de zorgorganisaties en de studenten. Dit curriculum is continu geëvalueerd en verbeterd. Ook op basis van de ervaringen van de studenten en het werkveld.

Voor de ZPO zijn specifieke onderzoekskaarten gemaakt. De studenten moeten alle vakken uit zo’n onderzoekskaart doorlopen, voordat zij zich kunnen laten examineren. De klassikale lessen zijn vervangen door workshops. De studenten volgen gedurende de opleiding workshops over thema’s als dementie, Parkinson en diabetes mellitus. Wanneer zij dit doen hangt af van wanneer het voor hen van toepassing is.

Opleiding Zorgprofessional (ZP): Onderzoekend leren in Zeeland

Begeleiding

Tijdens de praktijkuren stonden de bolstudenten nog steeds bovenop de reguliere bezetting ingeroosterd, wat zorgt voor extra handen in de zorg. Bbl-studenten staan ook een periode boventallig. Er is hierdoor meer tijd voor praktijkgericht leren, maar ook voor activiteiten en aandacht voor de bewoners.

Onderzoekend leren vraagt een coachende manier van begeleiden. Praktijkopleiders en werkbegeleiders zijn geschoold in coachend begeleiden. Er zijn ook train de trainers opgeleid om begeleiders in andere teams te coachen. Voor de begeleiding van de studenten is het driehoeksgesprek ontwikkeld tussen de student, docent en praktijkopleider. In vergelijking tot de reguliere opleiding, zijn er in de ZPO meer contactmomenten tussen student, praktijkopleider en docent, de gouden driehoek.

“Eenmaal gewend, willen ze niet meer zonder”

“Het bleek al snel dat de verzorgenden in het begin moesten wennen aan de studenten”, zegt Anjali Geensen. “De overgang van school naar de praktijk is voor veel jongeren een grote stap. De studenten kregen daarom eerst een uitgebreide introductie. Zo kunnen ze vertrouwd raken met de praktijk en het ritme in, praktijkbegeleiders en docenten.” Het voordeel van jongeren: ze nemen hun eigen ideeën mee over het gebruik van nieuwe technieken en social media. Daar leren begeleiders ook weer van.

Ook de praktijkbegeleiders hadden tijd nodig om zich aan te passen naar de nieuwe onderwijsmethode. “Eenmaal gewend, wilden ze niet meer zonder een ZPO-student werken. Daarnaast vinden ze het steeds leuker om bij de opleiding betrokken te worden”, concludeert Anjali Geensen. Docenten die lesgeven op locatie zijn hun vak anders gaan uitoefenen, vanuit een coachende rol en praktijkgerichter.

Bekijk de onderstaande video, waarin Marlies Roelse vertelt wat het initiatief voor de praktijkopleider inhoudt:

 

Leergemeenschap

Aan de opleiding ZPO is een leergemeenschap gekoppeld. Studenten van niveaus 3 t/m 6 werken samen met zorgedewerkers aan actuele vraagstukken uit hun organisatie. Doordat de studenten kennis maken met andere niveaus, worden ze geïnspireerd en wordt het makkelijker om door te stromen naar een volgend niveau.

Ontwikkeling, implementatie en doorontwikkeling

Voor de ontwikkeling van deze praktijkroute zijn een stuurgroep en een projectgroep ingericht.  Alle zes de zorgorganisaties en de 2 opleiders waren vertegenwoordigd in zowel de stuurgroep als de projectgroep. Deze laatste groep bestond uit opleidingsadviseurs en opleidingscoördinatoren. Ook is er een organisatiecoach aangesteld. Zij begeleidde de organisatie bij de implementatie en was de schakel tussen werkveld, praktijkopleiders, projectleiders en stuurgroep.

Voor bolstudenten op niveau 3 en 4 is het zelf plannen en organiseren van hun studie een hele opgaaf. En bleek het voor velen te hoog gegrepen. Voor Bbl-studenten is het juist erg geschikt. Doorgaans zij wat ouder of kunnen zij zelfstandiger werken. Zo blijkt de ZPO uitermate geschikt voor deze doelgroep en is deze na het project ook voortgezet voor bbl-studenten.

Opschalen van de ZPO-bbl is Zeeuws breed een opgave. Daar zijn de organisaties en de onderwijsinstellingen mee bezig.

De geleerde lessen volgens projectleider en organisatiecoach Anjali Geensen

Elk Koploperinitiatief ontstaat door te doen. Ook uit dit Koploperinitiatief zijn een aantal lessen getrokken, volgens Anjali Geensen:

  • Werk samen met en in de praktijk, pas dan merk je waar het goed gaat en wat er beter kan;
  • Beschouw studenten als een waardevolle partner bij de ontwikkeling van een nieuwe opleiding. Zij kunnen haarfijn aangeven wat wel en niet werkt;
  • Durf opnieuw te beginnen als dat het meest voor de hand ligt. Na de eerste pilot van de leergemeenschap waren de docenten enthousiast, maar de studenten teleurgesteld. In plaats van de leergemeenschap te verbeteren, is men helemaal opnieuw begonnen. Met een betere en passende uitkomst tot gevolg.
  • Werkveld en onderwijs moeten vanaf het begin samen aan de tekentafel zitten. Samen een visie opstellen en de ook samen aan de uitwerking werken. Dat is niet makkelijk, maar levert wel een prachtige opleiding die echt past bij de werksituatie op en die uitvoerbaar is op werkvloer.

Meer lezen over de doorontwikkeling? Lees dit nieuwsbericht.

Meer weten over dit Koploperinitiatief? Neem contact op met Anjali Geensen.

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Nieuws
Servicedocument maatwerkopleiding mbo-verpleegkundige voor zij-instromers

Op verzoek van ministerie OCW voert Kennispunt MBO twee projecten uit ter ondersteuning van mbo-scholen in het bieden van deze maatwerkopleidingen voor zij-instromers.

Lees meer
Agenda
Algemene Ledenvergadering WGV Zuid Holland Zuid (Besloten bijeenkomst)

Lees meer
Agenda
Netwerkbijeenkomst HR, Opleiden en Recruitment

Lees meer