Actieleren

Elke vorm van actieleren creëert ruimte voor verandering

Bekijk alle artikelen

FAQ actieleren

Levensbedreigende en acute problemen kun je niet met actieleren aanpakken. Daarvoor moet je namelijk zo snel mogelijk en zo adequaat mogelijk kunnen handelen. Actieleren is geschikt om gedurende een periode van minimaal 3 maanden goed te kijken naar bestaande praktijken, werkwijzen, methoden, interacties, protocollen – daarop te reflecteren en alternatieven te ontwikkelen. Experimenteren en overwegen of een nieuwe werkwijze een verbetering is: actieleren heeft tijd nodig. Dat is het waard. Want actieleren leidt tot gedragen veranderingen, waarvan iedereen vindt dat ze verbeteringen zijn.

Interessante informatie, tools, tips & tricks

Actieleren levert altijd verbetering op. Want van een leerproces steek je altijd wat op. Maar om doelgericht te kunnen actieleren stel je eerst samen vast met welk urgent probleem je aan de slag gaat. Het lijkt misschien een onoverkomelijk probleem, maar als het makkelijk was, was het al opgelost. Samen ga je het aan en bepaal je (soms pas gaandeweg) wat een haalbaar doel is. Stel dan ook samen vast wanneer je tevreden bent. Bijvoorbeeld:

  • De deelnemers veranderen hun werkwijze
  • De werkgroep heeft 2-3 haalbare scenario’s aangedragen
  • De urgentie van het vraagstuk in de organisatie is afgenomen
  • Er zijn nieuwe werkwijzen afgesproken voor de hele organisatie
  • Onze doelgroep is blij met de nieuwe werkwijze

Zie ook de vijf vuistregels van actieleren

Een commissie alleen kan wel een bijdrage leveren aan actieleren, maar leidt nog niet tot verandering met impact. Een volledig actieleerproces heeft componenten in zich van:

  • gezamenlijk leren (bijv. door een werkconferentie, een hackaton of een inspiratiesessie),
  • taakleren (bijv. in werkgroepen, een taskforce of een commissie) en
  • individueel leren (bijv. iets uitzoeken, lezen, je verdiepen, een experiment leiden).

Ideale ontwerp actieleren

Een conferentie alleen kan wel een bijdrage leveren aan actieleren, maar leidt nog niet tot verandering met impact. Een volledig actieleerproces heeft componenten in zich van:

  • gezamenlijk leren (bijv. door een werkconferentie, een hackaton of een inspiratiesessie),
  • taakleren (bijv. in werkgroepen, een taskforce of een commissie) en
  • individueel leren (bijv. iets uitzoeken, lezen, je verdiepen, een experiment leiden).

Ideale ontwerp actieleren

Het Actie Leer Netwerk heeft het proces van actieleren beschreven in 15 stappen.

Actieleren in 15 stappen

Oplossingen voor de werkvloer zijn te vinden op de werkvloer. Betrokken personeel is gezond personeel. Actieleren leidt altijd tot verbetering.

Drie redenen om te gaan actieleren

Als je actieleert met veel betrokkenen aan tafel, dan kan het een chaos worden. Degenen die het best gebekt zijn nemen het voortouw. Naast logische argumenten vliegen ook de emoties over tafel. Daarom is het goed om met elkaar spelregels af te spreken.

10 spelregels voor actieleren

Actieleren heeft de meeste impact als ‘burger tot bestuurder’ aan tafel zitten. Want op die manier kunnen veranderingen goed doorgesproken worden. Wat kan iedereen, vanuit zijn eigen rol, bijdragen? Wie kan meedoen met een experiment? Welke positieve gevolgen heeft de verandering? En welke negatieve? Omdat dit er vanuit verschillende perspectieven anders uit kan zien, is het belangrijk dat alle betrokkenen inspraak hebben. Inventariseer bij de start van een actieleerproces zorgvuldig wie voor de verandering nodig zijn en op wie de verandering mogelijk invloed heeft.

Vijf vuistregels voor actieleren

Er bestaan veel verschillende opvattingen over actieleren. Het Actie Leer Netwerk heeft daar een eigen visie op ontwikkeld, die past bij de urgente problemen in zorg en welzijn. Het gaat om gezamenlijk en gestructureerd zoeken naar oplossingen voor urgente problemen door het inzetten van goed geïnformeerd experimenteren. Wil je hiermee aan de slag? Het  Actie Leer Netwerk heeft handige informatie, tools, tips & tricks voor je bij elkaar gezet.

Interessante informatie, tools, tips & tricks