Blog

Nanneke Jager: Sociaal werk kan de druk op zorg en welzijn voorkomen

Thema's

Alle thema's

Branches

Sociaal werk

Sociaal werk kan en móet veel meer impact hebben op de lange wachtlijsten en werkdruk in zorg en welzijn. Dat is de oproep van de Sociaal Werker van het jaar 2021, Nanneke Jager, die Marijke Roskam bezocht namens het Actie Leer Netwerk. Volgens Nanneke is de kracht van wederkerige ontmoeting zonder indicaties vele malen sterker dan weer een bezoek aan een zorgverlener. “Tijdens één van onze diners zat een man te huilen. Hij was twee jaar lang niet buiten geweest en wij waren de eersten met wie hij sprak.” 

Het is moeilijk om de leeftijd van Nanneke Jager te schatten. Met energieke tred stapt ze op sneakers door de deur van het wijkcentrum in de buurt Vinkhuizen, Groningen. Haar tot op de schouders, een grijns van oor tot oor als we praten over haar werk. Uit haar verhalen maak je op dat ze al jarenlang ervaring heeft, qua aanstekelijk enthousiasme zou het haar eerste dag kunnen zijn. De titel van Sociaal Werker van het Jaar vindt ze een eer. “Uitverkozen worden was eigenlijk het symbool voor alle schouderklopjes die ik mezelf heb moeten geven in de afgelopen dertig jaar.”

Geen rode cijfers, maar een rode agenda

Sociaal werk wordt namelijk nog weinig gezien en gewaardeerd. “Ik bezoek door het winnen van deze prijs veel congressen en discussies over zorg en welzijn. Wat wordt daar veel gepraat! Wij maken het praktisch als sociaal werker, dat gun ik iedereen. Het zou zorg en welzijn enorm helpen als ons werk meer wordt ingezet,” glimlacht Nanneke. “Er is een hele wereld waar beleidsmakers weinig van weten. Er speelt zoveel bij mensen. Door in te zetten op wekelijkse ontmoetingen, bouw je vertrouwen op en komen mensen weer tot bloei. Dat los je niet op met alleen de huisarts of therapiesessies.”

Nanneke werkt als buurtwerker bij WIJ Groningen en als medewerker van multicultureel vrouwencentrum Jasmijn. In die rol gaat ze actief de wijk in. Een enorm grote rode agenda op tafel met elk uur gevuld geeft aan hoe actief dat is. “Een heel verschil met reguliere zorg. Daar wachten we tot mensen zichzelf melden. Als ze al psychische en fysieke klachten hebben, of diep in de schulden zijn beland. We kunnen zoveel meer aan de voorkant. Maar dan moet je wel investeren in mensen die actief op pad gaan, ophalen en verbinden.”

De deur gaat open, één van de vrouwen van Jasmijn vraagt Nanneke of ze nog iets nodig heeft. Als de deur weer dicht gaat: “Deze vrouw zei bij binnenkomst niets. Ze durfde niets, toonde geen initiatief. Ik nodig ze uit om hun mening te delen, mee zorg te dragen voor de activiteiten. En dan zie je dat ze ook in hun privéleven voor zichzelf gaan opkomen en zelf de regie nemen over hun leven. Dat is goud waard, ook voor hun kinderen.”

Samen eten, in plaats van alleen naar de psycholoog

De maaltijden uit de keuken van Jasmijn zorgen voor nog meer impact. De vrouwen koken samen voor mensen die eenzaam zijn. Recent was één van de zonen van de vrouwen van huis weggelopen. “Ik zag dat die moeder verdrietig keek en vroeg haar wat er speelde. Bleek die zoon onvindbaar te zijn en geen contact op te nemen. Zo’n vrouw schaamt zich en gaat niet naar een gebiedsteam. Een zoon van één van de andere vrouwen kende die jongen. Hij heeft berichtjes gestuurd en uiteindelijk zijn de zonen en de moeders met elkaar gaan praten. Ze losten het zelf op, met elkaar.”

Mensen aan tafel krijgen duurt soms even, maar het is de moeite absoluut waard. Nanneke: “Tijdens één van die sociale diners kwam een meneer heel schichtig binnen. Ik zocht hem op aan tafel en vroeg hoe het ging en hoe hij het vond om bij ons te zijn. Hij moest huilen. Wat bleek? Hij kwam voor het eerst in twee jaren buiten. Ongelofelijk hé? Ik krijg daar ook kippenvel van. Hij had Lentis (GGZ Groningen, red.) al gebeld, voor psychische ondersteuning. Maar samen eten en onder de mensen zijn, was volgens hem eigenlijk al de oplossing. Het toont zo aan dat die sociale component onmisbaar is.”

Met elkaar bereiken we meer

Medicalisering is volgens Nanneke een groot probleem. In het begin als mensen bij de activiteiten in het wijkcentrum betrokken worden, zeggen ze wekelijks af. “Iemand moet dan naar de huisarts. En de week daarop moeten ze weer naar de huisarts.” Na een bepaalde periode wordt dat minder. De kracht van de groep helpt namelijk enorm, ziet Nanneke. “Als iemand naar de kredietbank moet, vraag ik Annie die daar ook eens naartoe moest, of zij mee wil. Annie voelt zich dan gezien en gewaardeerd, en wordt geholpen met haar schulden. Mensen kunnen met elkaar zoveel meer bereiken. Daar hoeft niet altijd een indicatie of professional bovenop.”

 Onbetaalbare grijns

Ieder jaar beschrijft Nanneke opnieuw de plannen voor sociaal werk, en het duurt soms maanden om een project goedgekeurd te krijgen. Hoe kijkt Nanneke naar de financiering in zorg en welzijn? “Beleidsmakers en politici denken te ad hoc. Is er aandacht in de pers voor Jeugdzorg? Gauw de wachtlijsten wegwerken, we stoppen wat extra geld in de hulpverlening daar. Zijn er bij een andere doelgroep schrijnende situaties? Hup, daar een potje naartoe. Maar een langetermijnvisie op hoe mensen gelukkiger en gezonder kunnen zijn en blijven, dat mis ik. Wat willen we met de stad en haar inwoners, wat maakt mensen echt beter? Die vraag moeten we onszelf stellen.”

De deur naar de gang gaat open. “Kijk, met mozaïek hebben ze die pilaren helemaal opgeknapt. Alles is zelf geverfd en schoongemaakt door iedereen.” Uit de grote keuken komen vrolijke geluiden en gepraat. Een bos bloemen op het werkblad, één van de vrouwen van Jasmijn heeft een mooi bed gekregen uit de weggeefwinkel in het wijkgebouw. “Ik zei: Je moet niet dankjewel tegen mij zeggen, maar de vrijwilligster bedanken. En zie, dat pakt ze op.” Weer die grijns. “Dames! We moeten even op de foto. Iedereen er even bij. Heb je je lippenstift op? Mooi hoor. Lachen!”

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Nieuws
Regeldruk verminderen met [Ont]Regel de Zorg

Minister Conny Helder werkt aan het verminderen van administratieve regeldruk in de zorg met het programma [Ont]Regel de Zorg.

Lees meer
COVID-19
Subsidie om mentale vitaliteit van werkenden te versterken

ZonMw gaat in opdracht van ministeries van SZW en VWS met een programma de mentale vitaliteit te versterken voor werkenden, waaronder zorgmedewerkers. Dit doen zij via verschillende subsidierondes.

Lees meer
COVID-19
Vraag subsidie aan als werkgever om zorgmedewerkers met post-covidklachten in dienst ...

Deze subsidieregeling geeft werkgevers en werknemers in de zorg langer de tijd om te werken aan herstel en re-integratie.

Lees meer