Koploper

Onderwijs op Maat Gehandicaptenzorg

Thema's

Leven lang ontwikkelen

Branches

Gehandicaptenzorg Onderwijs

Door het ontwikkelen van een samenhangend pakket van uitwisselbare leereenheden voor werkenden in de gehandicaptenzorg en zij-instromers met relevante ervaring wordt het mogelijk gemaakt dat zij een vervolgstap in hun leer- en loopbaan kunnen zetten.

Het doel van het initiatief is de ontwikkeling van een samenhangend pakket van uitwisselbare leereenheden voor werkenden in de gehandicaptenzorg die een vervolgstap in hun leer- en loopbaan willen zetten. Gelijktijdig willen we hiermee het beroepsonderwijs geschikt maken voor volwassenen die al over de nodige competenties (kennis en kunde) voor het werk in de sector beschikken. Door ook deze groep beter te betrekken bij het opleidingsbeleid van zorginstellingen moet het mogelijk zijn om de verwachtte arbeidsmarktknelpunten in de gehandicaptenzorg op te lossen.

Dit initiatief bouwt voort op een eerder initiatief van sociale partners Gehandicaptenzorg om voor de beroepspraktijk herkenbare ECVET eenheden te definiëren voor de opleiding Persoonlijk Begeleider Gehandicaptenzorg op MBO-niveau 4 (dossier Maatschappelijke Zorg). In deze pilot die met steun van het Ministerie van OCW is uitgevoerd, is gebleken dat de ontwikkelde leereenheden eenheden zowel bruikbaar zijn voor het valideren van in de beroepspraktijk verworven competenties als het geven van beroepsonderwijs voor die eenheden die de betreffende medewerker nog niet beheerst.

Resultaten

Uit de pilots bij ASVZ, ’s Heeren Loo en ROC Landstede en opleidingsaanbieder OPPstap blijkt dat het voor mensen met relevante ervaring of een aanverwante opleiding vaak mogelijk is om binnen één jaar een diploma op niveau 3 of 4 te behalen. Door goed aan te sluiten op beschikbare kennis en kunde wordt de motivatie van de deelnemers versterkt en is de uitval bijzonder laag. Deze ervaring is gebaseerd op 120 deelnemers die met het traject zijn gestart, waarvan velen[1] deze inmiddels met succes hebben afgerond. Voortbouwend op deze ervaring zijn er ondertussen ook in overleg met betrokken deelnemers eenheden voor het HBO gedefinieerd. Het gaat hierbij zowel de zorginstellingen Ipse de Bruggen, Gemiva-SVG, het Gors, Lijn 5 en Zuidwester als de Christelijke Hogeschool Ede en NCOI en LOI.

Voor jongeren kent het Nederlands onderwijsstelsel doorlopende leerlijnen. Door de ontwikkeling van een samenhangend pakket voor de beroepspraktijk herkenbare leereenheden wordt dit ook voor volwassen medewerkers in de gehandicaptenzorg mogelijk. Door naast de reguliere trajecten voor leren-stage (BOL of dagonderwijs) en leren-werken (BBL of Duaal) het beroepsonderwijs ook geschikt te maken voor medewerkers in opleiding, wordt de groep medewerkers die zich kan kwalificeren aanzienlijk vergroot. Door het ontwerp van trajecten van een kleinere omvang die voor betrokkenen beter is te overzien, wordt het volgen van een beroepsopleiding voor een grotere groep aantrekkelijk.

Dit initiatief laat ook zien dat dit in de praktijk ook goed werkt. Doordat eerst de beschikbare competenties in beeld worden gebracht, worden studenten in hun kracht gezet. Doordat zij alleen die eenheden hoeven te volgen die zij nog niet beheersen, wordt aangesloten bij hun opleidingsbehoefte: dat wat nodig is om hun werk goed te doen en verder te groeien. Op basis van een vergelijkbare aanpak is nu ook een initiatief genomen voor de zorg voor ouderen. De overtuiging hierbij is dat dit hard nodig is om de verwachtte arbeidsmarkttekorten in de sector op te kunnen lossen

[1] Het aantal deelnemers dat het traject heeft afgerond loopt voortdurend op. Beter is het hier nu geen getal te noemen. Dit zal wel gebeuren in de rapportage eind dit jaar, waarvoor een teldatum zal worden gehanteerd

Onderwijsaanbod

Voor niveau 3 begeleider gehandicaptenzorg wordt gewerkt met de volgende eenheden:

• Plannen van ondersteunende begeleiding en zorg (BG GHZ)
• Individuele ondersteuning (BG GHZ)
• Ondersteuning in de omgeving (BG GHZ)
• Verpleegtechnisch handelen (BG GHZ)
• Kwaliteitszorg (BG GHZ)

Deze eenheden leiden samen tot een bewijs van vakbekwaamheid voor begeleider B. Voor het behalen van een MBO-3 diploma is het daarnaast nog nodig om de algemene vakken en een keuzedeel af te ronden. Dit kan een keuzedeel zijn gericht op de gehandicaptenzorg, zoals het keuzedeel gericht op de ondersteuning van oudere gehandicapten..

Voor niveau 4 persoonlijk begeleider gehandicaptenzorg wordt gewerkt met de volgende eenheden:

• Plannen van ondersteunende begeleiding en zorg (PB GHZ)
• Individuele ondersteuning (PB GHZ)
• Ondersteuning in de omgeving (PB GHZ)
• Verpleegtechnisch handelen (PB GHZ)
• Coördinatie en organisatie (PB GHZ)
• Kwaliteitszorg (PB GHZ)

Deze eenheden leiden samen tot een bewijs van vakbekwaamheid voor begeleider C.

De verschillende onderdelen zijn op een hoger niveau beschreven dan voor begeleider niveau B en bovendien is de eenheid “coördinatie en organisatie” hieraan toegevoegd. Voor het behalen van een MBO-diploma is het daarnaast nog nodig om de algemene vakken af te ronden en een keuzedeel. Dit kan een keuzedeel zijn gericht op de gehandicaptenzorg, zoals het keuzedeel gericht op de ondersteuning van mensen met een licht verstandelijke beperking met gedragsproblematiek.

Voor bachelor Hogere Sociale Studies zijn de volgende eenheden gedefinieerd: Associate Degree niveau 5:

1. Inventariseert gemiddeld tot complexe ondersteuningsvragen
2. Plant en organiseert gemiddeld tot complexe zorg en ondersteuning
3. Ondersteunt de cliënt met in het dagelijks leven
4. Ondersteunt de cliënt in zijn netwerk
5. Voert regie, coördineert en evalueert de geboden zorg en ondersteuning
6. Werkt aan de eigen ontwikkeling en die van de eigen organisatie

Bachelor niveau 6
1. Inventariseert complexe ondersteuningsvragen
2. Plant en organiseert complexe zorg en ondersteuning
3. Ondersteunt de cliënt met in het dagelijks leven
4. Ondersteunt de cliënt in zijn netwerk
5. Ontwikkelt netwerken, voert regie en evalueert de geboden zorg en ondersteuning
6. Draagt bij aan de ontwikkeling van de eigen organisatie

Bij het HBO-niveau ligt meer nadruk op complexe moeilijk voorspelbare zorg, het verhelderen van de ondersteuningsvraag en ontwikkeling van het netwerk van de cliënt en organisatie. Op dit moment wordt nagegaan op welke wijze de eenheden samen gaan leiden tot een bewijs van vakbekwaamheid voor begeleider niveau D in de sector. Ook wordt onderzocht wat nog aanvullend nodig is voor een diploma. Vergelijk hierbij de aanpak voor het MBO.

Impact op de werkvloer

Een samenhangend leerpakket voor zowel werkenden als zij-instromers zorgt voor horizontale en verticale doorstroom van werknemers. Een leerpakket dat aansluit op wat nodig is om de (aspirant)medewerker hun werk goed te laten doen en verder te groeien. Door goed aan te sluiten op beschikbare kennis en kunde wordt de motivatie van de deelnemers versterkt en is de uitval bijzonder laag. Door de ervaring met 120 deelnemers(!) is er voortgebouwd. Op basis van een vergelijkbare aanpak is nu ook een initiatief genomen voor de zorg voor ouderen. Door een praktische leeromgeving aan te bieden zal het enthousiasme toenemen om met ouderen te werken. De overtuiging hierbij is dat de verwachte arbeidsmarkttekorten in de sector opgelost kunnen lossen.

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Nieuws
Actie Leer Netwerk schept Ruimte in de Regels

Ga aan de slag met knelpunten in wet- en regelgeving die arbeidsmarktvernieuwing en de aansluiting met het onderwijs in zorg en welzijn in de weg staan. Zo luidt één van de opdrachten van het Actie Leer Netwerk. Versch...

Lees meer
Nieuws
Rapportage Mobiliteitscoöperaties

Organisaties in zorg en welzijn werken steeds meer samen om oplossingen te bieden voor de arbeidsmarkt. Om inzicht te krijgen welke samenwerkingsvormen er zijn en hiervan te leren heeft Berenschot een inventariserend ond...

Lees meer
Actieleren
Uitgangspunten actieleren

Actieleren is het gezamenlijk en gestructureerd zoeken naar oplossingen voor urgente problemen door middel van goed geïnformeerd experimenteren. Deze uitgangspunten helpen je om daar vorm aan te geven!

Lees meer