Ruimte in de regels

Begeleide onderwijstijd

Thema's

Leven lang ontwikkelen
Casus

De zorgsector verandert. Cliënten blijven steeds langer thuis wonen met ondersteuning van zorgprofessionals. Het is belangrijk dat het onderwijs inspeelt op deze veranderingen, bijvoorbeeld door onderwijs op locatie. Dit blijkt in de praktijk echter lastig te zijn door de urennormen voor begeleide onderwijstijd (BOT) en beroepspraktijkvorming (BPV) uit de wet WEB. Instellingen moeten ervoor zorgen dat studenten een voldoende intensief onderwijsprogramma krijgen. Om uren mee te mogen tellen als BOT, is directe actieve betrokkenheid van een bevoegde docent op de leerplek nodig. Dit betekent dat de docent interacteert met de studenten en – indien noodzakelijk – stuurt en intervenieert in het leerproces. Soms is actieve betrokkenheid van een docent moeilijk te organiseren. Dan wordt het onderwijs in de wijk niet meegerekend als BOT. Onderwijsinstellingen kunnen dit ervaren als een belemmering.

Oplossing

In het kader van de flexibilisering van het onderwijs heeft de minister van OCW gezegd dat onderwijsuren geen doel op zich zijn. De urennorm staat in dienst van kwalitatief goed onderwijs. Daarom is het sinds 1 augustus 2014 mogelijk om af te wijken van de urennorm. Er mogen minder uren aan BOT besteed worden dan wettelijk is vastgelegd. Als een onderwijsinstelling het belangrijk vindt voor de onderwijskwaliteit om studenten op een andere manier te onderwijzen dan via BOT, dan mag dat. Daaraan zijn echter wel voorwaarden verbonden.

Om af te mogen wijken van de urennorm, moet de kwaliteit van het onderwijs in orde zijn en de omvang van het onderwijs moet vooraf zijn vastgesteld op basis van een duidelijke visie.

Daarnaast moet er een goed onderwijsprogramma zijn. De instelling moet dus aan de kwaliteitsnormen voldoen, een duidelijke visie hebben op die kwaliteit en kunnen beargumenteren waarom afwijking van de urennorm daarvoor belangrijk en verantwoord is. De inspraak van studenten is hierbij essentieel. De studentenraad moet de visie en de afwijking van de urennorm goedkeuren (instemmen). Daarnaast moet de tevredenheid van de studenten en het afnemende veld worden aangetoond (Art 7.2.7. lid 3 van de WEB).

De MBO-Raad heeft in samenwerking met het ministerie van OCW en de Inspectie een document opgesteld. Daar zijn de regels rondom BOT uitgebreid beschreven. Dit document is te vinden in het dossier onderwijstijd. 
Hierin is een document van de Inspectie van het Onderwijs opgenomen, dat de werkwijze van de Inspectie bij toezicht op de onderwijstijd beschrijft. Dit document is met de brief van de Minister op 12 juni 2013 aan de Tweede Kamer gestuurd.

De onderwijskwaliteit is ook leidend in het toezicht van de Inspectie. Er wordt in principe niet naar de begeleide onderwijstijd gekeken, zolang de kwaliteit in orde is en er geen signalen zijn die wel een onderzoek naar onderwijstijd noodzakelijk maken. Dat is alleen als er een vermoeden is van onvoldoende kwaliteit op basis van (twee van) deze indicatoren:

1. De opbrengsten van de opleiding zijn onvoldoende (jaar- en diplomaresultaat);
2. De tevredenheid van studenten, medewerkers of bedrijven over de opleiding is laag en ligt duidelijk onder het gemiddelde van alle onderwijsinstellingen;
3. De leertijd is onvoldoende. Met leertijd wordt bedoeld dat er niet onnodig lestijd verloren gaat en dat het onderwijsleerproces zo georganiseerd is dat iedere student in lessituaties aan het leren is. Er moet een uitvoerbaar, evenwichtig rooster aan ten grondslag liggen (bijvoorbeeld niet te veel tussenuren). Daarnaast moet er sprake zijn van een evenwichtige werkdruk in onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.

Meerwaarde

Om studenten goed voor te bereiden op de huidige zorgpraktijk en op de eisen die worden gesteld aan werknemers in de zorg- en welzijnssector, is het belangrijk dat studenten een deel van hun opleiding in een echte zorgsetting volgen en voldoende theoretische basis meekrijgen. Dit helpt om de aansluiting tussen de opleiding en het werk in de zorg- en welzijnssector te verbeteren. Daarom bestaat iedere beroepsopleiding ook altijd uit een combinatie van beroepspraktijkvorming en onderwijs dat door de onderwijsinstelling wordt begeleid. Als instellingen een duidelijke visie hebben op de kwaliteit en deze delen met de studenten, mag er van de urennormen worden afgeweken. De onderwijskwaliteit is hierbij leidend.

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Nieuws
Koploperbijeenkomsten 12 en 17 juni – Laat je inspireren

Ben je geïnteresseerd in arbeidsbesparende zorginnovaties? In oplossingen die zorg- en welzijnsorganisaties hebben gevonden om medewerkers voor hun organisatie te behouden? Of in voorbeelden van goede samenwerkingen tus...

Lees meer
Actieleren
Drie redenen om te gaan actieleren

Er zijn allerlei manieren om de personeelsproblemen in zorg en welzijn op te lossen. Denk aan het stellen van wettelijke kaders, het nemen van maatregelen, het afspreken van procedures en protocollen, hogere salarissen. ...

Lees meer
Nieuws
Actie Leer Netwerk zoekt facilitators

Het Actie Leer Netwerk zoekt freelance facilitators voor grote en/of kleine bijeenkomsten én voor het helpen ontwerpen van actieleren in netwerken en organisaties. Ook (leer-)coaches, innovatie-versnellers en andere int...

Lees meer