Nieuws
woensdag 2 februari 2022

Koploperbijeenkomst: Van Diversiteit naar Inclusie

Thema's

Alle thema's

Branches

Alle branches

Op 27 januari 2022 verzamelden bijna 70 mensen uit heel Nederland zich om goede voorbeelden uit de praktijk met elkaar te delen, dit keer onder het thema ‘Van diversiteit naar inclusie’. Diverse Koplopers deelden hun verhaal over het idee, de aanpak, de samenwerking, de geleerde lessen en de resultaten op de werkvloer. Marit Elenbaas – hoofd Arbeidsmarkt bij Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport – mocht maar liefst zes nieuwe initiatieven benoemen tot Koploper. 

“We zijn ontzettend blij dat we een nieuw kabinet hebben,” trapt Marit Elenbaas af. Ze ziet de toekomst positief tegemoet. Met de twee nieuwe ministers Ernst Kuipers en Conny Helder en de nieuwe staatssecretaris Maarten van Ooijen zijn er al twee bewindspersonen met een echte zorgachtergrond binnen het ministerie. Vanuit de gesprekken met Conny Helder vertelt Marit Elenbaas het volgende: “Zij ziet vooral veel heil in innovatie, zowel procesgericht als technologisch. En het is van belang dat je dat bottom-up doet: betrek je medewerkers! Zeggenschap is de taartbodem onder de gehele arbeidsmarktaanpak. Je doet het niet alleen voor, maar vooral ook samen met de mensen die het werk straks gaan uitvoeren.” 

Drie Koplopers deelden onder leiding van Marit Elenbaas hun verhaal met de bijna 70 aanwezigen.

Inspirerende Koplopers 

Astrid Bijl van Koploper Functiecreatie in het UMC: “De manier waarop wij zorg verleenden, was verouderd,” begint Astrid Bijl. “Het werd tijd voor een nieuw zorgproces, dat zorgt voor een duurzame oplossing voor het tekort aan verpleegkundigen.” Dat proces is, samen met de medewerkers, ontwikkeld op de longafdeling- en wordt inmiddels uitgevoerd op cardiochirurgie. Het proces vermindert verstoringen en geeft meer continuïteit van zorg. Maar nog belangrijker: dankzij de samenwerking van medewerkers is er ruimte ontstaan voor taakdifferentiatie en het creëren van een nieuwe functie: de zorgondersteuner. Deze laatste functie werd ingevuld door statushouders die een verpleegkundige achtergrond hebben in het land van herkomst. De kern van het proces? Stuur op kwaliteit, en staar je niet blind op functies: wat kun je wél, en hoe kunnen we elkaar aanvullen. De resultaten zijn niet mis: er is een flinke kostenreductie, en het werkplezier van alle medewerkers is gestegen.  

Haci Sariaslan en Jos Artz van Koploper Kleurrijk Zorgen: Het Koploperinitiatief Kleurrijk Zorgen is 3 jaar geleden gestart, om meer diversiteit in de personeelsbestanden in de zorg te krijgen. Kleurrijk Zorgen gaat ervan uit dat iedereen in de zorg kunnen werken. “We gaan niet uit van diploma’s en certificaten, maar kijken door middel van het VARIIS-programma naar kwaliteiten,” vertelt Haci Sariaslan. “Dit programma helpt organisaties zich voorbereiden op de komst van nieuwe groepen, en leert cultuursensitief werken.” Jos Artz vult aan: “Vanuit onderzoek van organisaties is er vaak een goede wil, en zijn er richtingen en wensen. Maar in de praktijk moet je dit concreet invullen: dat doen we bij Kleurrijk Zorgen.” Gisteren is er weer iemand gestart met het programma. Was verpleegkundige in Congo, en werkt nu als schoonmaakster in revalidatiecentrum. De situatie zoals hij was deed haar pijn, maar bij Kleurrijk Zorgen ziet ze weer perspectief voor de toekomst – in de vorm van een diploma of zelfs BIG-registratie. “Daar doen we het voor,” sluit Sariaslan tevreden af.  

Marcel van der Meulen van Koploper Op stap, een stap verder: OP Stap is begonnen in 2017, in Friesland. Marcel van der Meulen was verantwoordelijk voor de ouderenzorg bij zorggroep Drenthe, waar hij zat met gaten in het rooster en verouderd personeel dat moeite had met de complexe zorg. Het initiatief OP Stap bleek de ideale oplossing: het biedt mensen zonder werk een opleiding met begeleiding om te werken in de zorg. Statushouders, drop-outs van ROC-opleidingen en mensen met een bijstandsuitkering helpen rond het bed en met de maaltijden, en worden ook ingezet voor het welzijn van de bewoners. Net dat extra kopje koffie drinken, of net even wat langer een hand vasthouden. Hierdoor is er meer aandacht voor de cliënten en minder stress voor de verpleegkundigen. Inmiddels zijn er al 225 mensen aan een vaste baan in de zorg geholpen, en blijven de aanmeldingen elke keer weer binnenstromen.  

Van links naar rechts en van boven naar onder:  Marcel van der Meulen, Jos Artz, Astrid Bijl en Haci Sariaslan.

Na de korte pitches van de drie Koploperinitiatieven, kon iedereen aanschuiven in een van de breakoutrooms van Op Stap, Kleurrijk Zorgen of Functiecreatie in het UMC. “Heel inspirerend,” vertelt Astrid Bijl, “het is altijd goed om ervaringen uit te wisselen en nieuwe verbindingen te maken.” Ook Jos Artz is enthousiast over de samenkomst: “Super! Een flink aantal deelnemers wilde direct contact opnemen, om te kijken of onze aanpak ook voor hun organisatie wat kon betekenen.”  

Marit Elenbaas benoemt nieuwe Koplopers  

Tijdens de bijeenkomst werden er ook zes nieuwe Koplopers benoemd: zes nieuwe goede praktijkvoorbeelden van innovatieve arbeidsmarktinitiatieven waarin concrete resultaten zijn geboekt bij de aanpak van het personeelstekort.

1. Traineeship Wijkverpleegkundige: een goede start in de wijkverpleging

Thuiszorg het Friese Land heeft afgelopen jaar een traineeship Wijkverpleegkundige opgestart, zodat startende wijkverpleegkundigen de tijd, begeleiding en veiligheid krijgen om zich te kunnen ontwikkelen in hun vak. “We hadden niet durven dromen dat het zo goed uit zou pakken,” straalt Jetske van der Beek. “Alle mensen die het programma hebben gevolgd, werken hier nog steeds met veel plezier.” Een belangrijk advies? Bewaak de ruimte om te leren! De druk in de zorg is soms zo hoog dat je de neiging kunt hebben om de trainees gelijk in te zetten, en de ruimte om te leren wordt dan soms ondergesneeuwd. Maar juist dat is van belang om mensen goed op te leiden: geef ze die tijd.  

2. Het Buddysysteem voor nieuwe medewerkers in de thuiszorg 

Het Buddysysteem is bedacht door Priscilla Proost, die zich er alleen voor voelde staan tijdens haar eerste maanden in de thuiszorg. Het concept is eenvoudig: de inwerkperiode voor startende thuiszorgmedewerkers wordt verruimd, en elke nieuwe medewerker wordt gekoppeld aan iemand met meer ervaring. Het zijn vaak simpele dingen: een vraag naar hoe het gaat, wat er nodig is of waar iemand tegenaan loopt. Maar hoe simpel het concept is, des te grootser de uitwerking. het heeft geleid tot een enorme reductie van de uitstroom van startend personeel: 94% in de afgelopen 3 maanden. “Tijd om het Buddysysteem te breiden,” lacht Priscilla Proost.  

3. De Leerwerkunit: IC-verpleegkundigen ‘bedside’ opleiden

Het was een hot item de afgelopen twee jaar: het tekort aan IC-bedden. Geen tekort aan apparatuur, maar te weinig personeel. Bij het HagaZiekenhuis hebben ze daarom de Leerwerkunit (LWU) voor IC-verpleegkundigen opgezet, waar verpleegkundigen verder worden opgeleid tot IC-verpleegkundigen. Deze verpleegkundigen hebben al ervaring op een verpleegafdeling. Bij een reguliere IC-opleiding kunnen ze deze ervaring echter niet direct in de praktijk toepassen. De opleiding binnen een LWU biedt deze uitdaging wel. De cursisten realiseren met elkaar de patiëntenzorg op de unit. Zo behouden zij de regie én kunnen zij meer kennis tot zich nemen. “Het mooiste resultaat?” daar hoeft Frederieke Veersma niet lang over na te denken. “We kunnen meer verpleegkundigen opleiden tot IC-verpleegkundigen, terwijl we ons huidige team niet extra belasten.” Een prachtig resultaat! 

4. De Humane Organisatie: Bij GGZ Molendrift is iedereen eigenaar

Het initiatief van GGZ Molendrift is eigenlijk geen project, maar een bepaalde bedrijfscultuur. Molendrift heeft de afgelopen 30 jaar geschiedenis opgebouwd op basis van twee kernwaarden: help cliënten zoals je zelf geholpen wilt worden en behandel je je collega’s om zoals je zelf behandeld wil worden. Daarnaast staat de ontwikkeling en het eigenaarschap van de medewerkers centraal: bij Molendrift krijgt iedereen na één jaar in dienst vijf aandelen in de organisatie, van conciërge tot psychiater. Dit zorgt voor een brede betrokkenheid van de medewerkers. Het beste advies dat Maarten Wetterauw, directeur algemene zaken, kan geven? “Houd zowel intern als extern vast aan je kernwaarden, ook al kan dat soms moeilijk zijn vanwege regelgeving. Het is het waard.”

5. Medewerker En Technologie (MET): Aan de slag met (zorg)technologie en digitalisering

Het Koploperinitiatief MET is begonnen als een pilot onder de naam ZMT, gestart door 28 verschillende Gelderse VVT-organisaties en WZW. Inmiddels heeft het een vervolg gekregen onder de naam Medewerker En Technologie (MET): een methodiek voor alle organisaties die (vervolg)stappen willen zetten op het gebied van technologie en digitalisering. MET biedt opleidingen aan waardoor organisaties handvatten krijgen om zich technologisch te ontwikkeling, door middel van 4 verschillende projecten op medewerker-, management- en organisatieniveau. Suus van Dijk, projectmanager Innovatie, is trots op wat ze hebben bereikt: “MET is een fundament: het helpt om digitalisering en zorgtechnologie zo breed mogelijk te ontwikkelen en in te zetten.” 

6. TWB Duale aansturing: Samen maken wij de zorg voor morgen

Niemand in de thuiszorg kent de praktijk en haar problemen beter dan de medewerkers. Daarom staan bij Thuiszorg West-Brabant (TWB) de wijkverpleegkundigen aan het roer. Middels duale aansturing is een senior-wijkverpleegkundige samen met een zorgmanager verantwoordelijk voor een cluster, dat bestaat uit meerdere integrale zorgteams.    

Daarnaast werken ze agile: je begint met het probleem, en niet met de oplossing. Wanneer je vanaf het begin start met het probleem waar iedereen mee te maken heeft, voelt iedereen zich verantwoordelijk voor zijn of haar aandeel in de oplossing van het probleem. Initiatiefneemster Jacqueline van Ginkel: “Samen met de medewerkers zijn we elke dag bezig met het oplossen van problemen, zodat ze tijd 1hebben om de beste zorg te verlenen aan de mensen die ons nodig hebben.” 

Agenda 

Heb je deze Koploperbijeenkomst gemist? Bekijk onze volgende evenementen: 

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Nieuws
Servicedocument maatwerkopleiding mbo-verpleegkundige voor zij-instromers

Op verzoek van ministerie OCW voert Kennispunt MBO twee projecten uit ter ondersteuning van mbo-scholen in het bieden van deze maatwerkopleidingen voor zij-instromers.

Lees meer
Agenda
Algemene Ledenvergadering WGV Zuid Holland Zuid (Besloten bijeenkomst)

Lees meer
Agenda
Netwerkbijeenkomst HR, Opleiden en Recruitment

Lees meer