Van afstand naar zorg: divers talent benutten in de geboortezorg
Kraamzorg Believe laat zien hoe onbenut arbeidspotentieel kan uitgroeien tot een oplossing voor twee urgente uitdagingen in de geboortezorg: personeelstekorten én taalbarrières bij kwetsbare gezinnen. Als erkend leerbedrijf leidt de organisatie, door middel van verschillende instroomtrajecten, vrouwen met een migratieachtergrond en afstand tot de arbeidsmarkt stap voor stap op tot kraamverzorgende. Hun moedertaal, culturele kennis en levenservaring worden daarbij niet gezien als belemmering, maar als kracht. Inmiddels zijn 10 volledige instroomtrajecten vanuit de bijstand doorlopen en is 100% van de kandidaten die via deze aanpak startten, behouden gebleven voor Kraamzorg Believe.
Waarom dit initiatief is gestart
De geboortezorg staat onder druk door een groeiend personeelstekort. Tegelijkertijd zijn er mensen die graag willen werken en zich willen ontwikkelen in de zorg, maar voor wie de traditionele route naar een zorgberoep niet vanzelfsprekend is. Kraamzorg Believe zag vooral kansen bij vrouwen met verschillende culturele achtergronden die meerdere talen spreken, maar de Nederlandse taal nog onvoldoende beheersen om direct zelfstandig in de zorg te werken.
Daar kwam een tweede vraagstuk bij. Binnen de geboortezorg krijgen kwetsbare gezinnen die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen niet altijd de ondersteuning die zij nodig hebben. Uit cijfers van Zorginstituut Nederland blijkt dat 21% van de gezinnen in een kwetsbare situatie minder dan de minimaal aanbevolen 24 uur kraamzorg ontvangt, tegenover 8% van de niet-kwetsbare gezinnen. Taal kan daarbij een rol spelen: als zorgen, vragen en behoeften minder goed worden overgebracht, bestaat het risico dat de zorgbehoefte minder goed wordt ingeschat.
Kraamzorg Believe besloot deze twee vraagstukken met elkaar te verbinden: nieuwe mensen laten instromen in de zorg én taalbarrières voor kwetsbare gezinnen verkleinen.
Van afstand tot de arbeidsmarkt naar waardevolle zorgkracht
Samen met de gemeente Nijmegen, het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen en andere partners bereikt Kraamzorg Believe kandidaten die vanuit een uitkeringssituatie of met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt op zoek zijn naar werk. Als erkend leerbedrijf richt de organisatie zich bewust op divers talent: vrouwen met verschillende culturele achtergronden, talen, religies en tradities. In de aanpak wordt niet alleen gekeken naar wat iemand nog moet leren, maar vooral naar wat iemand al meebrengt: moedertaal, culturele kennis, levenservaring en motivatie.
Na de kennismaking kijken Kraamzorg Believe, de kandidaat en het WerkBedrijf samen naar haar mogelijkheden, talenten en ontwikkelbehoeften. Vervolgens start de kandidaat binnen Kraamzorg Believe met een traject waarin werken en ontwikkelen tegelijkertijd plaatsvinden.
Het overnametraject is de stapsgewijze route waarin de kandidaat vanuit begeleiding door het WerkBedrijf doorgroeit naar een werkplek bij Kraamzorg Believe. Tijdens het traject worden afspraken gemaakt over begeleiding, leerdoelen, inzetbaarheid en doorgroei. Zo ontstaat een veilige overgang van uitkering of re-integratie naar betaald werk, met ruimte om vakvaardigheden, taalvaardigheid en werknemersvaardigheden in de praktijk verder te ontwikkelen.
Kandidaten volgen een ontwikkeltraject waarin werken, leren en taalontwikkeling samenkomen. Zij maken kennis met de Nederlandse geboortezorg, ontwikkelen hun Nederlandse taalvaardigheid en groeien stap voor stap in vakkennis, zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Tegelijkertijd wordt hun moedertaal ingezet als kracht. Bij gezinnen die dezelfde taal spreken, kunnen zij een brugfunctie vervullen tussen cliënt, kraamzorg, verloskundige en ziekenhuis.
Beginnen in de praktijk
De aanpak begon klein en praktisch. Kraamzorg Believe ging actief in gesprek met Werkbedrijf Nijmegen, de gemeente Nijmegen en andere organisaties die deze doelgroep begeleiden. Via open dagen, loopbaanmarkten en persoonlijke contacten ontstond een netwerk waarmee de eerste kandidaten werden bereikt.
Bij de eerste trajecten koos de organisatie bewust voor intensieve begeleiding. Kandidaten, begeleiders en het Werkbedrijf bleven nauw betrokken en evalueerden regelmatig samen. Gaandeweg leerde Kraamzorg Believe ook wat beter kon. Zo werd duidelijk dat belangrijke informatie vaker en op verschillende manieren uitgelegd moet worden, omdat wat voor de organisatie vanzelfsprekend is, dat niet altijd is voor iemand die de Nederlandse taal en zorgcultuur nog leert kennen. Ook cultuurverschillen en onzekerheid bleken meer aandacht te vragen dan vooraf gedacht. Door hier bewust aandacht aan te geven, groeide de aanpak uit tot een vast instroommodel.
Wat maakt de aanpak innovatief?
Het vernieuwende zit in de manier waarop Kraamzorg Believe naar talent kijkt. Een taalachterstand wordt niet alleen gezien als iets wat eerst opgelost moet worden voordat iemand kan werken. De moedertaal wordt juist onderdeel van het talentprofiel van de medewerker. Daardoor ontstaat een aanpak waarin één oplossing meerdere effecten heeft: onbenut arbeidspotentieel stroomt in richting de zorg, medewerkers ontwikkelen zich duurzaam én gezinnen worden beter bereikt.
De innovatie zit daarmee niet alleen in het opleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar vooral in het direct verbinden van hun taal en culturele kennis aan een concrete behoefte op de werkvloer. Diversiteit wordt zo niet alleen een HR-oplossing voor personeelstekorten, maar ook een middel om geboortezorg toegankelijker en passender te maken.
Impact op de werkvloer en arbeidsmarkt
De impact is zichtbaar bij medewerkers, gezinnen en ketenpartners. Medewerkers ontwikkelen zich in taal, vakkennis, zelfvertrouwen en zelfstandigheid. Kandidaten die vanuit een uitkeringssituatie startten, zijn doorgestroomd naar een dienstverband bij Kraamzorg Believe. Ook is het aantal medewerkers dat meerdere talen spreekt en deze talen binnen de zorg kan inzetten, toegenomen. Dat draagt bij aan duurzame instroom in de geboortezorg en laat zien dat er op de arbeidsmarkt nog veel potentieel beschikbaar is wanneer mensen de juiste begeleiding en ontwikkelkansen krijgen.
Ook voor gezinnen is de meerwaarde groot. Door de inzet van meertalige medewerkers kan Kraamzorg Believe gezinnen met een migratieachtergrond die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen beter bereiken. In de praktijk zorgt taalondersteuning ervoor dat vragen, zorgen en signalen eerder zichtbaar worden. Daardoor kunnen kwetsbare situaties en complexe zorgdossiers eerder worden herkend en kan, wanneer nodig, sneller aanvullende ondersteuning worden ingezet.
Daarnaast ziet Kraamzorg Believe een toename in tevredenheid bij gezinnen, omdat zij zich beter begrepen en gehoord voelen wanneer zij zich in hun eigen taal kunnen uitdrukken.
De resultaten zijn concreet: 10 vrouwen doorliepen inmiddels een volledig overnametraject en alle kandidaten die via deze aanpak bij Kraamzorg Believe startten, zijn tot nu toe behouden gebleven. Ook kandidaten die vanuit een uitkeringssituatie zijn gestart, zijn na afloop van hun traject doorgestroomd naar een dienstverband bij Kraamzorg Believe. Daarmee ontstaat niet alleen duurzame instroom in de geboortezorg, maar ook een groeiende groep meertalige professionals die gezinnen beter kan ondersteunen.
Regionale opschaling en verwachte resultaten
Kraamzorg Believe wil de aanpak verder uitbouwen. Voor 2026 is de verwachting dat minimaal 10 nieuwe kandidaten instromen via gemeenten en Werkbedrijven. De ambitie is om hen te begeleiden naar duurzaam werk en, waar mogelijk, te laten doorstromen naar een dienstverband binnen de organisatie. Daarnaast deelt Believe de methode breder, onder meer via zorgcongressen en mediaplatforms, zodat ook andere kraamzorgorganisaties hun instroom- en opleidingsbeleid kunnen versterken.
Ook regionaal wordt de aanpak steviger ingebed. Kraamzorg Believe schaalt het instroommodel op in samenwerking met de gemeente Nijmegen, het WerkBedrijf Rijk van Nijmegen en ketenpartners in Gelderland-Zuid, waaronder Radboudumc, Canisius Wilhelmina Ziekenhuis en verloskundigenpraktijken in de regio Arnhem-Nijmegen. De opgeleide vrouwen werken niet alleen als kraamverzorgende, maar vervullen waar nodig ook een brugfunctie tussen gezin en zorgverleners. Daarmee helpt Believe zorgongelijkheid te verkleinen en groeit de aanpak uit tot een regionaal praktijkvoorbeeld voor inclusieve instroom en cultuursensitieve geboortezorg.
Tip: investeer in mensen én blijf dichtbij
De belangrijkste tips van Kraamzorg Believe aan andere organisaties:
- Durf te investeren in mensen. Geef iemand niet alleen een kans, maar bied ook de begeleiding die nodig is om te groeien. Denk aan taalontwikkeling, opleiding, begeleiding op de werkvloer, aandacht voor zelfvertrouwen en tijd om te oefenen. Die investering vraagt in het begin extra inzet, maar betaalt zich terug wanneer iemand zich ontwikkelt tot een betrokken en waardevolle zorgverlener.
- Kijk naar wat iemand wél meebrengt. Let niet alleen op wat iemand nog moet leren, maar juist op de talenten en kwaliteiten die al aanwezig zijn. Een andere moedertaal, culturele kennis en levenservaring kunnen binnen de zorg juist een grote meerwaarde zijn.
- Heb geduld en blijf dichtbij. Niet alles gaat vanaf het begin soepel. Geef ruimte om fouten te maken, blijf begeleiden en help medewerkers stap voor stap de professionele taal, werkwijze en cultuur van de zorg eigen te maken.
Top: anders kijken naar talent
De grootste top van dit initiatief is de andere blik op talent. Wat soms wordt gezien als een afstand tot de arbeidsmarkt, kan in de praktijk juist een kracht zijn. Door meertaligheid en culturele kennis te erkennen als waardevolle competenties, ontstaat niet alleen een nieuwe route naar werk, maar ook betere ondersteuning voor gezinnen die anders moeilijker worden bereikt.
Leren van fouten
De aanpak leverde ook belangrijke lessen op. Kraamzorg Believe onderschatte in het begin hoe belangrijk herhaling is. Informatie één keer uitleggen is niet genoeg; herhaling helpt om kennis, vertrouwen en zelfstandigheid op te bouwen. Ook werd duidelijk dat cultuurverschillen actief besproken moeten worden. Verschillende achtergronden kunnen invloed hebben op communicatie, verwachtingen en het stellen van vragen. Door daar ruimte voor te maken, groeit wederzijds begrip.
Een derde leerpunt is de rol van onzekerheid. Nieuwe medewerkers die de taal nog leren, durven niet altijd direct vragen te stellen of zich uit te spreken. Daarom is een veilige omgeving nodig waarin fouten maken mag en waarin begeleiding dichtbij blijft. Juist die combinatie van vertrouwen, tijd en persoonlijke aandacht maakt duurzame groei mogelijk.
Meer weten?
https://vm.tiktok.com/ZGdxt9qyR/
https://www.instagram.com/reel/DaKLF75soOw/?igsi=NDljZGx5bTMyOGgw