In Midden-Brabant werken tien VVT-organisaties en onderwijsorganisatie Yonder samen aan één regionale aanpak voor opleiden, ontwikkelen, begeleiden en werven in de ouderenzorg. Daarmee pakken zij een urgent arbeidsmarktvraagstuk aan: de zorgvraag groeit, de arbeidsmarkt wordt krapper en afzonderlijke organisaties vissen vaak in dezelfde vijver. Door concurrentie te vervangen door samenwerking ontstaat meer instroom, worden kandidaten beter gematcht, blijft talent vaker behouden voor de regio en wordt schaarse opleidingscapaciteit slimmer benut. Het initiatief Samen Regionaal Opleiden & Ontwikkelen laat zien hoe regionale samenwerking kan bijdragen aan toekomstbestendige ouderenzorg én aan een sterkere arbeidsmarkt.
Van versnippering naar gezamenlijke regionale kracht
De aanleiding voor het initiatief ligt in een dubbele uitdaging. Door de vergrijzing neemt de vraag naar ouderenzorg de komende jaren sterk toe, terwijl de instroom van nieuwe zorgprofessionals achterblijft. Tegelijkertijd hadden organisaties lange tijd ieder hun eigen wervingskanalen, opleidingstrajecten en begeleidingsmethodieken. Dat zorgde voor versnippering, onderlinge concurrentie om dezelfde kandidaten en inefficiënte inzet van opleidingscapaciteit. De regio concludeerde dat goede zorg voor kwetsbare ouderen alleen gegarandeerd kan blijven als organisaties niet langer naast elkaar, maar mét elkaar opleiden, ontwikkelen en werven.
De basis voor de samenwerking werd gelegd vanuit een gedeelde visie op toekomstbestendige ouderenzorg. Binnen de regionale beweging in Midden-Brabant kozen de VVT-organisaties ervoor om kennis, capaciteit en verantwoordelijkheid te delen. In plaats van losse initiatieven ontstond een gezamenlijk programma met een duidelijk kompas: de zorgprofessionals van morgen leiden we samen op. De samenwerking groeide stap voor stap, vanuit experimenten, fieldlabs, praktijkervaringen en gezamenlijke ontwikkelsessies.
Meer weten?
De aanpak: één netwerk, vier strategische thema’s
Samen Regionaal Opleiden & Ontwikkelen is opgezet als netwerkorganisatie. De betrokken ouderenzorgorganisaties werken samen met Yonder aan vernieuwende leer- en ontwikkeltrajecten langs vier strategische thema’s: Regionale Kracht, Leren op Maat, Vertrouwen in Bekwaamheid en Aantrekkelijk Leerklimaat. Per thema werken medewerkers uit verschillende organisaties samen aan concrete acties. De Wever is penvoerder en een regiocoördinator bewaakt de samenhang, voortgang en verbinding tussen de partners.
Op de werkvloer betekent dit onder andere: regionaal opgeleide praktijkbegeleiders die volgens één gezamenlijke methodiek coachend begeleiden, leerlingen en zij-instromers die via één regionale route instromen in plaats van via elf losse loketten, en medewerkers die gebruik kunnen maken van leeraanbod dat over organisatiegrenzen heen wordt georganiseerd.
De aanpak is praktisch, lerend en goed verbonden met wat er binnen én buiten de regio gebeurt. Leren en ontwikkelen ontstaan in co-creatie, vanuit de vraagstukken op de werkvloer. Informatie wordt opgehaald uit de praktijk, uit landelijke netwerken en organisaties, en uit ervaringen van andere regio’s. Daarnaast stemmen de partners regionaal af met lopende initiatieven, zodat doelgroepen en boodschappen elkaar versterken in plaats van overlappen. Er zijn vaste overlegstructuren, zoals het L&O-managersoverleg en de samenwerkingsplaatsen, waar nieuws, resultaten en ervaringen worden gedeeld en waar projectleden verder werken aan hun actiepunten. Methodieken als actieleren, canvassessies en train-de-trainer-constructies helpen om ideeën snel te toetsen, bij te stellen en breder uit te rollen. Zo wordt steeds een deel gebouwd, afgerond en vervolgens verder ontwikkeld.
MatchZ: één regionale voordeur voor instroom
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is MatchZ: het gezamenlijke instroom- en wervingspunt voor mensen die willen leren en werken in de ouderenzorg. Kandidaten hoeven niet langer bij verschillende organisaties afzonderlijk aan te kloppen, maar komen via één herkenbare regionale route binnen. MatchZ onderzoekt samen met de kandidaat welke leerroute, functie en organisatie het beste past. Daarbij gaat het onder meer om opleidingen tot helpende, Verzorgende IG of verpleegkundige, maar ook om certificatenroutes en zij-instroomtrajecten.
Deze gezamenlijke voordeur levert arbeidsmarktvoordeel op voor de hele regio. Kandidaten die bij één organisatie niet passen, verdwijnen niet automatisch uit beeld, maar kunnen worden doorverwezen naar een andere organisatie, functie, regio of sector. Daarmee kijkt MatchZ niet vanuit het belang van één werkgever, maar vanuit het behoud van talent voor zorg en welzijn. Ook ontlast de aanpak recruiters en P&O’ers: zij hoeven niet allemaal afzonderlijk dezelfde stappen te doorlopen en kunnen kandidaten sneller en eenduidiger begeleiden.
Zichtbare resultaten en impact
De samenwerking heeft inmiddels zichtbare resultaten opgeleverd. Via MatchZ hebben zich 466 mensen aangemeld; 104 kandidaten zijn voorgesteld aan organisaties en 48 mensen zijn aangenomen. Daarnaast zijn 10 regiotrainers actief die een gezamenlijke begeleidingsmethodiek in de regio uitdragen. Ook is er gedeelde scholing ontwikkeld, waaronder een microcredential van De Wever, Thebe en Mijzo, verzorgd door Yonder, waaraan deelnemers vanuit alle partners kunnen meedoen.
De impact zit niet alleen in extra instroom, maar ook in behoud, duurzame inzetbaarheid en betere benutting van capaciteit. Opleidingen en certificaten worden binnen het netwerk steeds beter overdraagbaar, waardoor medewerkers die overstappen naar een andere organisatie niet opnieuw dezelfde scholingen hoeven te volgen. Dat verlaagt administratieve lasten, voorkomt dubbele scholing en maakt bewegen binnen de regio aantrekkelijker. Ook wordt verkend hoe digitale bewijzen van vaardigheden, zoals edubadges, kunnen helpen om bekwaamheden regionaal zichtbaar en erkend te maken.
Voor leerlingen, zij-instromers en medewerkers betekent dit dat zij beter begeleid worden, meer passende ontwikkelmogelijkheden krijgen en minder afhankelijk zijn van de toevallige mogelijkheden binnen één organisatie. Voor werkgevers betekent het minder concurrentie, meer gedeelde verantwoordelijkheid en een krachtiger regionaal ecosysteem. Voor de arbeidsmarkt als geheel draagt de aanpak bij aan meer instroom, minder uitval, behoud van talent binnen de sector en een leerklimaat dat beter aansluit bij de ouderenzorg van morgen.
Ontregelen
De betrokken organisaties doorbreken bestaande werkwijzen waarin organisaties en professionals vooral vanuit hun eigen domein en processen werken. In de woonzorgzones organiseren zij ondersteuning en zorg meer gezamenlijk rondom de inwoner. Daarbij kijken zij kritisch welke inzet daadwerkelijk door een zorgprofessional nodig is en welke ondersteuning op een andere manier kan worden georganiseerd. Dit kan leiden tot minder overdrachtsmomenten, minder onnodige professionele inzet en meer ruimte voor professionals om hun tijd te besteden aan zorg waarvoor hun deskundigheid echt nodig is.
Tips en tops voor andere veranderaars
De belangrijkste succesfactor van dit initiatief is dat de samenwerking echt vanuit de praktijk is opgebouwd. L&O-professionals zijn in de lead en werken samen met recruiters, P&O’ers en onderwijsprofessionals aan oplossingen die zij zelf in de praktijk nodig hebben. Daardoor ontstaat eigenaarschap en wordt expertise in co-creatie ontwikkeld. Een tweede succesfactor is de vaste structuur: bestuurlijk commitment, een gedeelde visie en duidelijke overlegmomenten en een regiocoördinator zorgen ervoor dat de samenwerking niet vrijblijvend blijft.
De belangrijkste tip is: begin, ook als nog niet alles perfect is uitgewerkt. Werk met pilots, leer van wat werkt en stel bij. Reserveer daarnaast voldoende tijd voor gezamenlijke besluitvorming en maak vanaf de start duidelijk wie waarvoor mandaat heeft. Richt ook de communicatie gezamenlijk in, zodat doelgroepen, boodschappen en activiteiten elkaar versterken in plaats van overlappen. Tot slot helpt één gedeeld platform voor documenten, planningen en voortgang om transparant en efficiënt samen te werken.
Een beweging die verder kan groeien
Samen Regionaal Opleiden & Ontwikkelen is begonnen als samenwerking rond leren, ontwikkelen en instroom, maar groeit uit tot een breder regionaal ecosysteem. MatchZ groeit daarbij door van wervingsplatform naar hét regionale instroompunt. In november 2026 start een pilot met de eerste organisaties, met als doel dat in 2028 alle instroom in de ouderenzorg in Midden-Brabant via één gezamenlijke route verloopt. Tegelijkertijd onderzoeken de partners hoe nieuwe organisaties kunnen aansluiten bij het netwerk, zodat de regionale dekking verder groeit.
Ook het gezamenlijke scholingsaanbod breidt verder uit. De verwachting is dat de opleidingscapaciteit in de regio daardoor steeds efficiënter benut wordt en dat leren en ontwikkelen minder afhankelijk worden van losse organisatiegrenzen. Bovendien groeit de regionale samenwerking door: wat begon in Midden-Brabant, overstijgt inmiddels steeds vaker de eigen regio en laat zien hoe een gedeelde aanpak ook breder waarde kan hebben.
De kern van het initiatief is dat organisaties verder kijken dan hun eigen belang. Door het regiobelang voorop te stellen, versterken zij uiteindelijk ook hun eigen organisatie. Wat goed is voor de regio, is op de lange termijn ook goed voor iedere partner afzonderlijk. Juist daarin ligt de kracht van deze koploper: samen bouwen aan voldoende, goed toegeruste en duurzaam inzetbare zorgprofessionals voor de ouderenzorg van morgen.