Koploper
04-2021

Operatie Bezetting OK: Samen de personeelstekorten op de operatiekamer aanpakken

Thema's

Arbeidsinnovatie Beperken uitstroom Leven lang ontwikkelen

Branches

Ziekenhuizen

Je ziet het steeds vaker. Zorgorganisaties die samenwerken om grote problemen aan te pakken. Ook de ziekenhuizen in Rotterdam-Rijnmond sloegen de handen ineen om een groot probleem aan te pakken: de personeelstekorten op de operatiekamers. Het Erasmus MCIkazia ZiekenhuisIJsselland ZiekenhuisFranciscus Gasthuis & VlietlandMaasstad Ziekenhuis, Spijkenisse Medisch CentrumHet Van Weel-Bethesda Ziekenhuis en Het Oog Ziekenhuis hebben het programma Operatie Bezetting OK opgezet. Een dynamische samenwerking om personeel en leerlingen regionaal uit te wisselen, innovatief op te leiden en om het leerklimaat te verbeteren. Dat daarmee aan alle voorwaarden om Koploper bij het Actie Leer Netwerk te worden, voldoet. Het project wordt ondersteund door de Rotterdamse Zorg. 

Gevolgen van personeelstekorten op de operatiekamer 

De Rotterdamse operatiekamers komen operatieassistenten, anesthesiemedewerkers en recovery-verpleegkundigen tekort. Dit heeft een aantal gevolgen. De belasting op het vaste personeel wordt groter, er is minder tijd en aandacht voor het opleiden van nieuwe collega’s, er ontstaat een toename van de zorgkosten door de inzet van zzp’ers en detachering, het flexibel ingezette personeel is minder betrokken bij de kwaliteitsverbeteringen op de OK en het leidt zelfs tot sluiting van enkele operatiekamers.  

Het programma Operatie Bezetting OK pakt de personeelstekorten op de operatiekamers regionaal aan. Met als doel voldoende en goed opgeleid personeel voor nu en in de toekomst. Het programma is een samenwerking van alle OK-managers van de ziekenhuizen uit de regio. 

Regionale samenwerking tussen ziekenhuizen 

De ziekenhuizen startten de samenwerking onder het motto ‘samen kom je verder’. Hoe ziet deze regionale samenwerking eruit? De OK-managers nemen deel in het programma. Zij geven het vorm en zetten de lijnen uit. De OK-medewerkers worden actief betrokken bij alle projecten door interne campagnes, presentaties en het deelnemen in projectteams. Ze denken mee en geven input aan de OK-managers.  

Operatie Bezetting OK is opgedeeld in vier projecten (bekijk hier een extra overzicht): Regionaal Uitwisselen, Regionaal Opleiden, Innovatief Opleiden en Leerklimaat. Elk project heeft een OK-manager als verantwoordelijke, een projectleider en een projectteam waarin elk ziekenhuis vertegenwoordigd is. De managers komen elke drie weken samen om de voortgang te monitoren, het proces af te stemmen en te komen tot besluitvorming. Door verbinding en samenwerking op te zoeken in het netwerk pakken zij gezamenlijk de arbeidsmarktproblematiek aan. 

  1. Regionaal uitwisselen OK-medewerkers gaan tijdelijk meedraaien in een ander ziekenhuis binnen de regio. Dit is een uitwisseling tussen zowel werk- als leerplekken. Door bij een van de andere participerende ziekenhuizen aan de slag te gaan doen de OK-medewerkers ervaring op met bijvoorbeeld ander type ingrepen. Wanneer een werkplek om welke reden dan ook niet meer passend is voor een medewerker, kan deze binnen de regio aan de slag in een ander ziekenhuis. Daarmee wordt de uitstroom beperkt in de regio en kennisdeling en ontwikkeling bevorderd 
  2. Regionaal Opleiden De ziekenhuizen pakken de werving en selectie in de regio gezamenlijk op. De betere match tussen student en ziekenhuis leidt tot een stijging van het opleidingsrendement en een daling van de uitstroom. Er zijn momenteel 76 van de 170 sollicitanten voor anesthesiemedewerker en 115 van de 285 voor operatieassistent uitgenodigd voor de informatiebijeenkomsten op 30 en 31 maart 2021. De sollicitanten sturen een video op van een minuut, waarin zij een aantal vragen beantwoorden. Uiterlijk 14 april 2021 worden op basis van deze video’s de kandidaten geselecteerd. Zij worden uitgenodigd voor een gesprek in een van de ziekenhuizen. Uiteindelijk worden er in deze ronde 27 leerlingen aangenomen. Om zo’n groot bereik te genereren was er op 8 februari 2021 een wervingscampagne ingezet.  
  3. Innovatief Opleiden Om beter aan te sluiten bij de leerbehoefte van de nieuwe generatie is arbeidsinnovatie nodig. Binnen dit project onderzoeken de ziekenhuizen leermethodes als e-learning, simulatieonderwijs en virtual reality. In samenwerking met CZO wordt er een pilotregio gestart om te experimenteren met een nieuw curriculum. Een nieuwe manier van opleiden inclusief een erkend diploma die ertoe leidt dat er meer en sneller wordt opgeleid en meer personeel beschikbaar komt. 
  4. Leerklimaat  De focus op de operatiekamers ligt nu voornamelijk op het draaien van productie. De huidige wijze van omgang, aanspreken en feedback geven is niet altijd effectief voor een positief leer- en werkklimaat. De ziekenhuizen zijn gestart met een interventie om tot een goed leerklimaat te komenHet huidige leerklimaat wordt in beeld gebracht, dit wordt met de betrokkenen besproken om vervolgens op basis van onderbouwde bevindingen een verandering vorm te geven. Dit sluit goed aan bij het thema Leven lang ontwikkelen. 

Heb je interesse om een soortgelijk initiatief op te pakken binnen jouw instelling? Neem contact op met contactpersoon Marlies van Vianen om antwoorden te krijgen op al je vragen.

Meer lezen over zorgorganisaties die samenwerken om grote problemen aan te pakken? Bekijk dan het Koploperverhaal van Covid Capaciteit Center

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Actieleren
Inspiratiemagazine Actieleren: De kracht van gezamenlijkheid (artikel 2/4)

In het Inspiratiemagazine Actieleren gaan we dieper in op de kernelementen die bijdragen aan de succesfactoren van geslaagde initiatieven. In dit tweede artikel gaan we in op de kracht van gezamenlijkheid.

Lees meer
Podcast
Podcast: Rijndam Revalidatie over arbeidsmarktbeleid ook tijdens de coronapandemie

Revalidatie speelt een belangrijke rol bij de behandeling van coronapatiënten. Daarom hoog tijd om met een revalidatiecentrum te praten over arbeidsmarktbeleid tijdens deze pandemie. Wat houdt Rijndam Revalidatie bezig?

Lees meer
Nieuws
Vereniging Hogescholen komt met sectorplan ‘Gezond opleiden’

Omgaan met verandering en toekomstbestendige gezondheidszorgprofessionals opleiden. Bekijk de ambities van de sector die geformuleerd staan in het sectorplan 'Gezond opleiden'.

Lees meer