Blog

Aukje Nauta – Leren van het imperfecte

Thema's

Beperken uitstroom

Branches

Alle branches

‘Gisteren vergat ik bij één patiënt een spatbril over mijn bril heen te zetten en stond ik onbeschermd op de ic’. Aan het woord is een anesthesioloog die aan De Volkskrant vertelt over de onwaarschijnlijk hoge en emotionele druk waaronder hij en zijn collega-artsen en -verpleegkundigen momenteel, in coronacrisistijd, hun werk doen. ‘Laten we elkaar alsjeblieft aanspreken’, voegt hij eraan toe.

Dat hij zich zo openlijk uitspreekt in de krant, vond ik op zich al tof om te lezen. Want uitkomen voor wat fout gaat is bepaald niet gewoon op het werk. Liever verbloemen we onze zwaktes, beperkingen en waar we ons voor schamen. Artsen en verpleegkundigen zijn daarop geen uitzondering. Des te mooier is het om te lezen dat ze in het ziekenhuis waar de anesthesioloog werkt, het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg, iets verzonnen hebben om fouten laagdrempelig bespreekbaar te maken.

Wat dat is? Een buddysysteem. Tijdens de megadrukke werkzaamheden die corona met zich meebrengt, houdt iedereen één collega in het bijzonder in de gaten. Waardoor die anesthesioloog net op tijd van z’n collega te horen kreeg dat hij z’n spatbril moest opzetten.

Zulke buddysystemen verdienen ook in het post-coronatijdperk een plek in elke zorginstelling. Want van – en aan – een buddy kun je laagdrempelig, op de werkvloer, tijdens het werk zelf, leren, vooral ook over elkaar zwaktes en fouten. Zonder dat je elkaar verwijten maakt. Je erkent simpelweg van elkaar dat je een mens van vlees en bloed bent dat fouten maakt, imperfect is, hoe graag je misschien ook alles perfect zou willen doen.

Ik vertelde over het belang van buddysystemen tijdens Actieleer TV, waar ik, samen met onder andere Greet Prins, bestuursvoorzitter van Philadelphia, een webinar verzorgde over goed werkgeverschap. Goede werkgevers in de zorg zijn van levensbelang, om te zorgen dat mensen in de zorg willen blijven werken. De beste werkgevers erkennen dat iedereen, van jong tot oud en van receptionist tot hartchirurg tot bestuursvoorzitter, altijd wil groeien en zich ontwikkelen, ook al zal het tempo en niveau per persoon verschillen. Maar wat voor iedereen belangrijk is om te kunnen groeien, is dat je je fouten, kwetsbaarheden, zwaktes en schaamtes openlijk op tafel durft te leggen. Immers, als je verbloemt wat je nog niet weet en kan, dat valt er moeilijk te leren. Wil ‘schaamtevrij leren’ gestalte krijgen, dan zijn twee dingen heel belangrijk. Ten eerste een veilige werkomgeving, waarin je je beperkingen op tafel durft te leggen. Ten tweede dagelijkse routines en praktijken waardoor je niet anders kunt dan je fouten bespreekbaar maken. Waarvan dat buddysysteem in het Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis een mooi voorbeeld is. Greet Prins voegde er een prachtig voorbeeld over Philadelphia aan toe.

In Philadelphia werken ze met instaptheater, waaraan al zo’n 400 cliënten en hun begeleiders en verwanten meededen. Drie cliënten – mensen met een verstandelijke beperking – en drie acteurs spelen alledaagse situaties na. Bijvoorbeeld de situatie dat een cliënt graag haar rijbewijs wil halen, maar de begeleider verbiedt het. Toekijkers zijn Philadelphia-medewerkers en ouders van cliënten. Zo’n toekijker vraagt zich dan bijvoorbeeld hardop af of verbieden nodig is, want dat is toch zeker aan het Centraal Bureau voor Rijvaardigheid? Vervolgens vraagt de acteur of de toekijker de rol van begeleider wil overnemen, om zo te laten zien hoe hij zo’n gesprek anders, beter aanpakt. Zo leert men steeds betere gesprekken voeren. En komen zaken boven tafel die anders verborgen waren gebleven.

Laten we hopen dat de coronacrisis binnen afzienbare tijd voorbij is. Zodat praktijken als instaptheater weer kunnen plaatsvinden, liefst naast dagelijkse buddysystemen. Want als een ding belangrijk is om medewerkers voor de zorg te behouden, dan is het dat ze hun authentieke zelf kunnen en mogen zijn, inclusief hun imperfecties, en inclusief de ruimte om van die imperfecties te kunnen leren.

Aukje Nauta
Ambassadeur van het Actie Leer Netwerk op het thema ‘Beperken uitstroom

Gerelateerde artikelen

Bekijk alle artikelen
Blog
Blog Aukje Nauta: Samen het betere werken uitvinden

In een gloednieuw blog schets Aukje Nauta nieuwe werksituaties en de ideale situatie daarbinnen in tijden van Corona.

Lees meer
Koploper
Andere vormen van begeleiding

Koploper Andere vormen van begeleiding tracht het groeiende zorgtekort tegen te gaan met nieuwe methoden van studentbegeleiding onderzoeken en ontwikkelen, om studenten lang te binden en een warm werkklimaat te bieden. I...

Lees meer
Koploper
Transferpunt Zorg en Welzijn

De coronacrisis is een grote doordenderende draaikolk, maar bracht sommige zaken ook in een stroomversnelling. Het Transferpunt zorg en welzijn is een goed voorbeeld van een versneld in gang geraakte samenwerking in tijd...

Lees meer